អ្នកអាចរកមើលលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំពិសេសរបស់រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ានៅក្នុងបទប្បញ្ញត្តិដែលកំណត់ដោយក្រុមប្រឹក្សាអប់រំរដ្ឋ នៅក្រោមចំណងជើងទី 5 នៃក្រមបទប្បញ្ញត្តិរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ផ្នែក 3030។ វិន័យទាំងនេះបានចូលជាធរមានដំបូងនៅថ្ងៃទី 2 ខែមីនាឆ្នាំ 1983 ដែលជាសញ្ញាលើកដំបូងថា រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាមានគោលនយោបាយទូទាំងរដ្ឋសម្រាប់សិទ្ធិទទួលបានការអប់រំពិសេស។ លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យជាទូទៅស្របនឹងគោលការណ៍ណែនាំរបស់សហព័ន្ធសម្រាប់កំណត់ ‘កុមារដែលមានពិការភាព’ ក្រោមចំណងជើងទី 34 ក្រមបទប្បញ្ញត្តិសហព័ន្ធ (C.F.R.) ផ្នែកទី 300.8។ លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃសិទ្ធិទទួលបានថ្នាក់រដ្ឋមិនអាចរឹតត្បិតជាងគោលការណ៍ណែនាំរបស់សហព័ន្ធបានទេ។ រួមគ្នា បទប្បញ្ញត្តិរបស់សហព័ន្ធនិងរដ្ឋបង្កើតនូវលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃសិទ្ធិទទួលបានសម្រាប់សិស្សទាំងអស់ដែលមានអាយុចាប់ពី 3 – 22 ឆ្នាំ ដែលកំពុងស្វែងរកសេវាកម្មអប់រំពិសេស។ ដើម្បីមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ជាបុគ្គលដែលមានតម្រូវការពិសេសក្រោមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃសិទ្ធិទទួលបាន ការវាយតម្លៃរបស់មណ្ឌលសិក្សាធិការត្រូវតែបង្ហាញថាពិការភាពរបស់សិស្សប៉ះពាល់មិនល្អដល់សកម្មភាពសិក្សារបស់គាត់ ហើយតម្រូវឲ្យមានការអប់រំពិសេស។ ផ្នែកនៃពិការភាពដែលធ្វើឲ្យមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដែលចែងក្នុងបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីសិទ្ធិទទួលបានរបស់រដ្ឋ រួមមាន៖
- ជំងឺអូទីសឹម
- ការរំខានផ្នែកអារម្មណ៍
- ពិការភ្នែក-គ-ថ្លង់
- ពិការគ-ថ្លង់
- ការចុះខ្សោយការស្តាប់
- ពិការភាពផ្នែកបញ្ញា
- ពិការភាពចម្រុះច្រើនផ្នែក
- ការចុះខ្សោយផ្នែកគ្រោងឆ្អឹង
- ការចុះខ្សោយសុខភាពផ្សេងទៀត
- ពិការភាពក្នុងការសិក្សាជាក់លាក់
- ការខ្សោយខាងភាសា និងការនិយាយ
- ការរងរបួសខួរក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ
- ការចុះខ្សោយនៃគំហើញ រួមទាំងពិការភ្នែកផងដែរ 1
ក្រុមការងារកម្មវិធី IEP (ដែលរួមមានមាតាបិតា/អាណាព្យាបាល/អ្នកមានសិទ្ធិអប់រំផ្សេងទៀត និងអ្នកមានវិជ្ជាជីវៈដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់) ធ្វើការកំណត់ជាក់ស្ដែងអំពីសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំពិសេសនិងសេវាកម្មពាក់ព័ន្ធ ដោយផ្អែកលើរបាយការណ៍វាយតម្លៃដែលធ្វើឡើងដោយមណ្ឌលសិក្សាធិការ។ សេចក្ដីចម្លងអំពីរបាយការណ៍នេះត្រូវតែផ្ដល់ជូនទៅមាតាបិតា/អាណាព្យាបាល/អ្នកមានសិទ្ធិអប់រំផ្សេងទៀត។ 2 មាតាបិតា/អាណាព្យាបាល/អ្នកមានសិទ្ធិអប់រំផ្សេងទៀត គឺជាអ្នកចូលរួមក្នុងក្រុមការងារកម្មវិធី IEP ដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមយ៉ាងពេញលេញក្នុងការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្តអំពីសិទ្ធិទទួលបានរបស់កូនពួកគេ។ 3
ពាក់ព័ន្ធនឹងអាយុអប្បបរមា កុមារម្នាក់អាចមានសិទ្ធិទទួលបានសេវាកម្មអប់រំពិសេស ជាទម្រង់នៃសេវាអន្តរាគមន៍ពីដើមទី តាំងពីចាប់កំណើតមក។ សូមមើល ជំពូក 12 ព័ត៌មានស្តីពីសេវាអន្តរាគមន៍ពីដើមទី។ ក្រោយអាយុបីឆ្នាំរហូតដល់អាយុចូលរៀន កុមារម្នាក់អាចនឹងមានសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំពិសេសថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សាកម្រិតទាប។ សូមមើល ជំពូក 13 ព័ត៌មានស្តីពីសេវាកម្មអប់រំថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សាកម្រិតទាប។
ពាក់ព័ន្ធនឹងអាយុអតិបរមា (ឧបមាថាសិស្សមិនទាន់បញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យដែលមានសញ្ញាបត្រចំណេះទូទៅ) សិស្សម្នាក់អាចបន្តមានសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំពិសេសរហូតដល់ផុតអាយុ 18 ឆ្នាំ 4. សិស្សដែលមានអាយុចន្លោះពី 19 ដល់ 21 ឆ្នាំ អាចបន្តស្ថិតនៅក្នុងការអប់រំពិសេស នៅពេលស្ថានភាពដូចខាងក្រោមនេះកើតឡើង៖
- គាត់ត្រូវស្ថិតនៅក្នុងការអប់រំពិសេស នៅពេលគាត់គ្រប់អាយុ 19 ឆ្នាំ
- គាត់មិនទាន់បំពេញបានតាម “ស្តង់ដារភាពស្ទាត់ជំនាញ” ទេ
- ពួកគេមិនទាន់បានបញ្ចប់ “វគ្គសិក្សាដែលបានកំណត់” ទេ ឬក៏
- គាត់មិនបានទទួលសញ្ញាបត្របញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យធម្មតាពីវិទ្យាល័យ។ 5
“វគ្គសិក្សាដែលបានកំណត់” គឺជាបណ្តុំស្តង់ដាដែលបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមប្រឹក្សាអប់រំតាមមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រគល់សញ្ញាបត្រ ឬវិញ្ញាបនបត្រ។ 6 វគ្គសិក្សាអាចរួមបញ្ចូលនូវមុខវិជ្ជា ឬក្រេឌីតដែលបានតម្រូវដោយមណ្ឌលសិក្សាធិការផ្នែកភាសាអង់គ្លេស គណិតវិទ្យា អំណាន ។ល៕ “ស្តង់ដាបំណិនសមត្ថភាព” គឺជាការវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពសិស្សទៅលើបំណិនមូលដ្ឋានដូចជាអំណាន សំណេរ និងគណិតវិទ្យា។
រយៈពេលយូរប៉ុនណាដែលសិស្សអាចបន្តស្ថិតនៅក្នុងការអប់រំពិសេស ក្រោយគម្រប់ខួបកំណើតអាយុ 22 ឆ្នាំ ភាគច្រើនអាស្រ័យលើខែដែលគាត់គ្រប់អាយុ 22 ឆ្នាំនោះ។ ប្រសិនបើសិស្សកើតនៅចន្លោះថ្ងៃទី 1 ខែមករា និងថ្ងៃទី 30 ខែមិថុនា នោះគាត់អាចបន្តស្ថិតនៅក្នុងកម្មវិធីសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធនៅសេសសល់ដែលត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 30 ខែមិថុនា បូករួមទាំងកម្មវិធីឆ្នាំសិក្សាបន្ថែម។ ប្រសិនបើគាត់កើតនៅក្នុងខែកក្កដា ខែសីហា ឬខែកញ្ញា ហើយស្ថិតនៅក្នុងប្រតិទិនឆ្នាំសិក្សាពីមុនមក ពេលនោះគាត់ត្រូវទទួលបានដំណោះស្រាយដូចគ្នា និងអាចបន្តស្ថិតនៅក្នុងកម្មវិធីនេះរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំសារពើពន្ធពីមុនមកដែលបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 30 ខែមិថុនា។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើសិស្សកើតនៅក្នុងខែកក្កដា ខែសីហា ឬខែកញ្ញា ហើយស្ថិតនៅក្នុងប្រតិទិនសិក្សានៅសាលាពេញមួយឆ្នាំ នោះគាត់អាចបញ្ចប់រយៈពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បើទោះបីជារយៈពេលនេះបន្តទៅឆ្នាំសារពើពន្ធបន្ទាប់ក៏ដោយ។ សិស្សដែលកើតនៅក្នុងខែតុលា ខែវិច្ឆិកា ឬខែធ្នូអាចបន្តស្ថិតនៅក្នុងការអប់រំពិសេសរហូតដល់ត្រឹមថ្ងៃទី31 ខែធ្នូនៃឆ្នាំដែលគាត់គ្រប់អាយុ 22 ឆ្នាំតែប៉ុណ្ណោះ លើកលែងតែគាត់បញ្ចប់កម្មវិធី IEP របស់គាត់ផ្សេងទៀត នៅដំណាច់ឆ្នាំសារពើពន្ធបច្ចុប្បន្ននោះ។ 7.
- 34 C.F.R. Sec. 300.8; 5 C.C.R. Sec. 3030.[↩]
- 20 U.S.C. Sec. 1414(b)(4) & (5); 34 C.F.R. Secs. 300.306(a)(1) & 300.322(f).[↩]
- 34 C.F.R. Sec 300.306(a); Cal. Edu. Code Sec. 56329(a)(1) and 56341(b)(1).[↩]
- Cal. Ed. Code Sec. 56026(c)(4)[↩]
- 34 C.F.R. Sec. 300.102; Cal. Ed. Code Sec. 56026(c)(4) & 56026.1.[↩]
- Cal. Ed. Code. Sec. 51220.[↩]
- Cal. Ed. Code Sec. 56026(c)(4)[↩]