(1.1) ខ្ញុំយល់ដឹងច្រើនអំពីច្បាប់រដ្ឋនិងសហព័ន្ធ និងបទប្បញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋនិងសហព័ន្ធ។ តើមានភាពខុសគ្នាអ្វីខ្លះ?

កម្មវិធីអប់រំពិសេសនៅក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់រដ្ឋ និងសហព័ន្ធរួមបញ្ចូលគ្នា។ ក្រោមច្បាប់ទាំងនេះ មណ្ឌលសិក្សាធិការត្រូវតែផ្តល់ឲ្យសិស្សដែលមានពិការភាពម្នាក់ៗនូវសេវាកម្មអប់រំសាធារណៈសមស្របឥតគិតថ្លៃ (FAPE)។ FAPE មានន័យថាជាការអប់រំពិសេស និងសេវាកម្មពាក់ព័ន្ធដែលបានផ្តល់ជូនក្រោមបន្ទុកចំណាយសាធារណៈនិងដោយឥតគិតថ្លៃ បំពេញតាមស្តង់ដាសមស្រប រួមបញ្ចូលទាំងការអប់រំនៅមត្តេយ្យសិក្សារហូតដល់ការអប់រំនៅវិទ្យាល័យ និងស្របទៅតាមកម្មវិធីអប់រំលក្ខណៈបុគ្គល (Individualized Education Program, IEP)។ ¹ ការអប់រំពិសេសត្រូវតែបានផ្តល់ជូននៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានរឹតបន្តឹងតិចបំផុត។ នេះមានន័យថា ក្នុងកម្រិតអតិបរមាដ៏សមស្រប គ្រប់សិស្សទាំងអស់ដែលមានពិការភាព គប្បីទទួលបានការអប់រំជាមួយសិស្សដែលមិនមានពិការភាព។ ² ម្យ៉ាងទៀត ការអបរំ FAPE តម្រូវឲ្យសិស្សដែលទទួលបានការអប់រំពិសេស មានការចូលរួម និងមានវឌ្ឍនភាពនៅក្នុងកម្មវិធីអប់រំចំណេះទូទៅ និងឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចបាននូវគោលដៅកម្មវិធី IEP របស់ពួកគេ។ ³

នៅឆ្នាំ 1975 រដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិកទី 94 បានអនុម័តច្បាប់ស្តីពីការអប់រំកុមារពិការទាំងអស់ (ច្បាប់សាធារណៈ 94-142) បច្ចុប្បន្ននេះហៅថាច្បាប់ស្តីពីការអប់រំជនពិការ (Individuals with Disabilities Education Act, IDEA)។ ⁴ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ក៏បានអនុម័តច្បាប់របស់ខ្លួនផងដែរ ដែលមានលក្ខណៈស្របគ្នាជាទូទៅជាមួយនឹងច្បាប់ IDEA និងបង្កើតបានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ផ្តល់សេវាកម្មនៅក្នុងរដ្ឋនេះ។ ⁵

ច្បាប់រដ្ឋនិងសហព័ន្ធ មានចែងនូវបញ្ញត្តិភាគច្រើនដែលគ្របដណ្តប់ទៅលើការផ្តល់សេវាអប់រំពិសេស និងសេវាកម្មពាក់ព័ន្ធ។ ប៉ុន្តែ ជូនកាលច្បាប់នោះ គឺមានភាពមិនច្បាស់លាស់ ឬមិនរាប់បញ្ចូលចំណុចមួយចំនួន។ ករណីបញ្ហានេះបានកើតឡើង ទាំងក្រសួងអប់រំសហព័ន្ធ (Federal Department of Education) និងក្រសួងអប់រំរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា (California State Department of Education, CDE) បានបង្កើតនូវបទប្បញ្ញត្តិក្រោមអំណាចនៃច្បាប់ IDEA ឬច្បាប់រដ្ឋ។ បទប្បញ្ញត្តិសហព័ន្ធ គឺមាននៅត្រង់ជំពូក 34 នៃច្បាប់បទប្បញ្ញត្តិសហព័ន្ធ (Code of Federal Regulations) ភាគទី 300 (34 C.F.R. Sec. 300) និងបទប្បញ្ញត្តិរដ្ឋ គឺមាននៅជំពូក 5 ច្បាប់បទប្បញ្ញត្តិរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា (California Code of Regulations) ផ្នែក 3000 និងផ្នែកបន្តបន្ទាប់ (5 C.C.R. Secs. 3000 និងផ្នែកបបន្តបន្ទាប់។)

ច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិសហព័ន្ធ បង្កើតនូវក្របខណ្ឌទូលំទូលាយដែលនៅក្នុងនោះរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ត្រូវតែមានមុខងារជាអ្នកទទួលមូលនិធិសហព័ន្ថនៅក្រោមច្បាប់ IDEA។ ដោយសារតែរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាបានអនុម័តច្បាប់លក្ខន្តិកៈ និងបទប្បញ្ញត្តិផ្ទាល់ខ្លួនមក ដូច្នេះច្បាប់ទាំងនេះនឹងត្រូវអនុវត្តជាទូទៅនៅក្នុងការផ្តល់ការអប់រំពិសេសនៅក្នុងរដ្ឋនេះ។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែច្បាប់ធម្មនុញ្ញកំពូលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (Supremacy Clause of the U.S. Constitution) ដូច្នេះ ច្បាប់សហព័ន្ធ និងបទប្បញ្ញត្តិនានាត្រូវតែយកមកអនុវត្ត នៅពេលណាមានភាពជាន់គ្នាណាមួយកើតឡើងរវាងច្បាប់រដ្ឋនិងសហព័ន្ធ លើកលែងតែនៅពេលដែលច្បាប់រដ្ឋផ្តល់សិទ្ធិបន្ថែមទៀតទៅដល់បុគ្គល។ ⁶

Title 20 United States Code (U.S.C.) Section (Sec.) 1401(9); Title 34, Code of Federal Regulations (C.F.R.) Sec. 300.17.[↩]
34 C.F.R. Sec. 300.114.[↩]
20 U.S.C. Sec. 1414(d)(1)(A); 34 C.F.R. Sec. 300.320(a)(1).[↩]
20 U.S.C. Secs. 1400 និងផ្នែកបន្តបន្ទាប់។[↩]
California Education Code (Cal. Ed. Code) Secs. 56000 និងផ្នែកបន្តបន្ទាប់។[↩]
Students of the California School for the Blind v. Honig (9th Cir. 1984) 736 F.2d 538.[↩]